PAMPETAHPA’NA TOBAHA’ DOLU PANO DI BULANG DI LANGI’

PAMPETAHPA’NA TOBAHA’ DOLU PANO DI BULANG DI LANGI’

(Ang mapia diongei kababe-babe situhu’ pampetahpa’na Tobaha’ Dolu pano bulang di langi’)

Manuhu' : Ambe One' (Ruben Ahpa)

Tangkala’ bulang di langi’	Hupanna bulang	Sanganna Bulang manuhu’ to Tabulahang	Ang mahasa di babe, bahtu’ ang dai mahasa di babe
1	)	DADOÄ'	Mahasa diongei mopinamula, dai la naande olo’-olo’
2-5		HERE BULANG	Dai huhu dipopinamulai, aka’ la naande bombo yato pinamula, anna datoi huhu dipallellengngi kayu aka’ la kebu’bi’ yato kayu ke dilellengngi di tempo indee
6-9	D	SUMOHENG BULANG	Mahasa liu diongei umbabe ingkänna siamo, sinnoana: mopinamula, medasang, mengkalao, anna senga’nake, ponde’na mahasa asang aka siamo dibabe done inde di tempo.
10		SALU KIHTING	Dai huhu dippinamulai, ampo’ mahasake’ne’ di babe ang senga’na
11		MEPANGE	Mahasa dipampamulai punti aka’ la sipangi-pangi boana
12		ULU ASU	Dai huhu dipopinamulai, ampo’ mahasake’ dibabe ang senga’na
13		LEHSU'	Dai huhu dipopinamulai, ampo’ mahasake’ dibabe ang senga’na
14		TIMUMUNG	Dai huhu dipopinamulai, ampo’ mahasake’ dibabe ang senga’na
15	O	TIBÄ' TAU/ BULANG TAU/ SALA BAYA	Bulanna Tau: Mahasa liu naongei tibuhsang Änä’, ampo’ dai mapia dipopinamulai
16		MELOLING/BULANG TERONG	Bulanna Terong: Mahasa diongei ungngalli Terong, ampo’ dai huhu dipopinamulai aka’ la naindä’-indä’ terong
17		TIBÄ' BAHI	Bulanna Bahi: Mahasa naongei keänä’ bahi, anna mahasa diongei ungngalli bahi ang la dipatuho, ampo’ dai huhu dipopinamulai aka’ la naande bahi
18		TIBÄ' ASU	Bulanna Asu: Mahasa naongei keänä’ asu
19		TIBÄ' POSA	Bulanna Posa: Mahasa naongei keänä’ posa, mahasa toi dipopinamulai aka’ dai la naande saring
20		KATITIANG	Bulanna seolo’-olo’ang ang si ungkarakei pinamula, dahi dai huhu dipopinamulai
21		PANGNGEMBÄNG	Dake’ huhu dipopinamulai
22	d	PEMPITU MALILLING	Mahasa liu diongei mopinamula, la seha’ Hupatau ungngande boana pinamula ang dipamula done di ahtu.
23-26		BULANG POPINAMULAANG	Mahasa diongei umbabe ingkänna siamo, sinnoa yato 6-9
27	(	PUHPU' BULANG	Dai huhu diongei kababe-babe, londonang mopinamula, aka’ la na ba’di hama yato pinamula
28-30		BULANG POHE/ BULANG DISIBAHOI	Bulang ta diinsang disangai (bulang disibahoi) mahasa liu diongei umbabe ingkänna siamo dinoa yato 6-9, anna 23-26

Catatang: Ang disanga “tangkala’ bulang di langi’” dianto yato nomoro’ saohko’ ang tiuki’ dihoi’na tangkala’ Masehi, (hapanganna: 3 Kliwon 3)

TOHODOLUNNA TOPEMBUNI

TOHODOLUNNA TOPEMBUNI

(Natohodolu : To Mate, Nene’ Indo Lanta’)

Tempo dolu aha tau mai'di di lau' di tanete Kamande, yato bohtona mahoa' si'da-si'da aka’ yato ihsi bohto katomakakaang, diantoo: keterong, kebahi, anna mai’dike’ kullenana ang senga’.

Ampo’ ditempona anna la suleng yato pahentana Balanda la umpopahsima hupa tau, sangngaka-sangngaka to baha' dolu ma'tolla' anna ma'behteng dai naaku la dipopahsima. Ampo’ aka’ Kapahentaanna Balanda patalo donetoo, lambi’ ingkänna hupa tau pahallu dipopahsima. Donetoo yato sambaheanna hupatau di lau’ di tanete Kamande le'ba'i asang ungngalai kalaena tama di pangngala’ mendahi to pembuni andana la umbaya’ sima.

Yato ang le’ba’i mendahi to pembuni mala dioatee sisolasohong to Tabulahang. Yato tau le’ba’i membuni umpadahi sala bohto ang disanga " bohto to pembuni", bohto ang dai aha kapahentaanna. Pebohtoanna dianto: salunna Kinätäng anna salunna Mao. Di hao yato di bohtona sinnoa siang hupatau biasa: mangnguma, mobela', anna ma’hupa-hupa nababe, aha toe' teronna, aha bahinna, aha dasanna ponde’na sinnoa siang hupatau biasa.

Didiona kapahentaanna mala diote matoho si’da-si’da, anna masahhu’ atohanna, aka’ ponna aha petauanna ang käyyäng-käyyäng inaha, naala anna nalabui sau di salunna Kinätäng, bahtu' sau di salunna Mao.

Ponna aha kamahoa'ang yaling di lembänna Tabulahang ya’ sika si sule toe’ ma’mahoa’-hoa’, ampo' dai diinsang bahtu' dai diita, disanga siang hupa tau biasa. Noatunne’ ke la mensohongngi to Tabulahang pano di bohto senga’, hapanganna la mao ma'tolla' bahtu’ la mao ma’tanding, ya’ sika mao toune’ yato to pembuni mempola, ampo' dai nainsang angkanna to pa'bohto naoatee topembuni yato piha aka’ sinnoa siang hupatau biasa.

Dahi, setonganna yato to pembuni umpadahi tou nei' bohto ang mala dioate, masannang si'da-si'da, beba’ dai aha mampahenta, dai mosima. Ampo' moinnakato noa ya’ sika untuhu'i si'da-si'da atohang kamapiaang yaling inde di lino: Menna-menna ang sala malane' nalabu tandana untokei si'da-si'da kamapiaang. Yato to pembuni tontongke' dai aha mala mallambi', lambi' allo dinoa. Supung mala diita, mala diola alla' bohtona,  ampo' dai mala disitula'ing, aka' senga’ tubunne’ linona, moinnakato anna mendahi mesai tau bahtu' mesa kamesaang ampo’ senga’ tubunnei’ lino naii.

Noanto inde tohodolunna topembuni.

Apolos Ahpa, 
19/04/2013